Νέο Πλαίσιο και Διαδικασίες Επιλογής Προϊσταμένων στο Δημόσιο: Η Αξιολόγηση του ΠΑΝΣΥΠΟ

Το νέο νομοθετικό πλαίσιο του Υπουργείου Εσωτερικών φέρνει στο προσκήνιο έναν νέο διαγωνισμόσ μέσω του ΑΣΕΠ για την επιλογή προϊσταμένων στον δημόσιο τομέα. Ο ΠΑΝΣΥΠΟ αξιολογεί τη σημαντική αυτή μεταρρύθμιση, αναδεικνύοντας την ανάγκη αντιμετώπισης των συσσωρευμένων ανισοτήτων της προηγούμενης επταετίας.

Η Εικόνα του Συστήματος την Περίοδο 2019-2026

Σε μελέτη 82 σελίδων που εξέδωσε ο ΠΑΝΣΥΠΟ (Πανελλήνιος Σύλλογος Υπαλλήλων ΟΑΕΔ), αναλύεται εκτενώς το ισχύον σύστημα επιλογής προϊσταμένων και αποδελτιώνονται τα διαθέσιμα στοιχεία του ΑΣΕΠ για την περίοδο 2019-2026. Η μελέτη επισημαίνει ότι, για διάστημα μεγαλύτερο των επτά ετών, ο κανονικός κύκλος κρίσεων δεν λειτούργησε με συνέπεια στο μεγαλύτερο μέρος της διοικητικής πυραμίδας.

Ειδικότερα, ενώ οι θέσεις ευθύνης στο Δημόσιο εκτιμώνται κοντά στις 30.000, μόλις 204 επιλογές Γενικών Διευθυντών ολοκληρώθηκαν στην επταετία. Στο επίπεδο των Διευθύνσεων, προκηρύχθηκαν 391 θέσεις (ποσοστό περίπου 7,7% της νεότερης διαθέσιμης αποτύπωσης). Αντίστοιχα στα Τμήματα, όπου συγκεντρώνεται η μεγάλη πλειονότητα των θέσεων ευθύνης, οι διαδικασίες που εντοπίστηκαν αντιστοιχούν μόλις στο 1,3% του εκτιμώμενου συνόλου.

Προσωρινές Αναθέσεις και Ανισότητες

Λόγω της απουσίας τακτικών κρίσεων, οι υπηρεσίες συνέχισαν τη λειτουργία τους με την κάλυψη των θέσεων μέσω αναπληρώσεων και προσωρινών διοικητικών τοποθετήσεων. Οι υπάλληλοι που ανέλαβαν αυτά τα καθήκοντα απέκτησαν πρακτική εμπειρία, επίδομα θέσης, μοριοδοτούμενο χρόνο, καθώς και προϋποθέσεις συμμετοχής σε ανώτερες βαθμίδες. Αντίθετα, οι συνάδελφοί τους που δεν είχαν την ίδια διοικητική ευκαιρία δεν μπόρεσαν να δημιουργήσουν αντίστοιχα προσόντα.

Ο ΠΑΝΣΥΠΟ θέτει το κρίσιμο ερώτημα κατά πόσο μια νέα κρίση μπορεί να είναι ισότιμη, όταν οι υποψήφιοι φτάνουν σε αυτή έχοντας διανύσει τόσο διαφορετικές υπηρεσιακές διαδρομές, υπογραμμίζοντας χαρακτηριστικά ότι «η αξιοκρατία αρχίζει πριν από τα μόρια».

Θετικές Παρεμβάσεις και οι Προτάσεις του ΠΑΝΣΥΠΟ

Η μελέτη αναγνωρίζει ότι το νέο νομοσχέδιο περιλαμβάνει ουσιαστικές και θετικές αλλαγές. Στοιχεία όπως το Μητρώο Υποψηφίων, η κοινή γραπτή εξέταση, οι προκαθορισμένοι κύκλοι επιλογής, οι αυστηρότερες προθεσμίες και η ειδική δοκιμασία διοικητικών ικανοτήτων για τις Γενικές Διευθύνσεις αποτελούν εργαλεία που μπορούν να βελτιώσουν αισθητά το ισχύον πλαίσιο.

Προκειμένου όμως η μεταρρύθμιση να μην κληρονομήσει τις υφιστάμενες παθογένειες, ο ΠΑΝΣΥΠΟ καταλήγει σε δεκαπέντε συγκεκριμένες θεσμικές παρεμβάσεις. Μεταξύ αυτών, προτείνεται η εμπειρία που αποκτήθηκε από κανονική συγκριτική επιλογή να διακρίνεται βαθμολογικά από την εμπειρία της προσωρινής αναπλήρωσης. Ειδικά για τον χρόνο αναπλήρωσης προτείνεται μειωτικός συντελεστής 0,85, ενώ τονίζεται ότι η αναπλήρωση δεν θα πρέπει από μόνη της να αποτελεί προϋπόθεση μετάβασης στην επόμενη διοικητική βαθμίδα. Τέλος, επισημαίνεται η ανάγκη επανεξέτασης της δυνατότητας τελικής επιλογής των υποψηφίων χωρίς πλήρη δέσμευση από την εσωτερική σειρά κατάταξης.