Έλεγχος της Κομισιόν για τα κονδύλια ΕΣΠΑ σε προγράμματα κατάρτισης: Προτείνεται επιστροφή 1,6 εκατ. ευρώ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέστειλε αυστηρή προειδοποίηση στην Ελλάδα σχετικά με τη διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων του ΕΣΠΑ που αφορούν την κατάρτιση, την απασχόληση και την κοινωνική συνοχή. Σύμφωνα με εμπιστευτική επιστολή 58 σελίδων της Διεύθυνσης Ελέγχου Συνοχής της Κομισιόν, με ημερομηνία 7 Σεπτεμβρίου 2026, προς την αρμόδια ελληνική Υπηρεσία Διαχείρισης και το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών, εντοπίστηκαν σημαντικές παρατυπίες. Ο δειγματοληπτικός έλεγχος που διενεργήθηκε οδήγησε στο αίτημα επιστροφής ποσού ύψους περίπου 1,6 εκατ. ευρώ.

Συστημικές Αδυναμίες και Οικονομικές Επιπτώσεις

Στο έγγραφο της Κομισιόν καταγράφονται συστημικές αδυναμίες που αφορούν τον σχεδιασμό, την προκήρυξη, την ανάθεση και τον έλεγχο των δράσεων στην Ελλάδα, θυμίζοντας τις ανατροπές στις δημόσιες συμβάσεις που έχουμε αναλύσει. Οι ελεγκτές διαπιστώνουν ότι αυτές οι αστοχίες εκθέτουν τα ευρωπαϊκά κονδύλια σε σημαντικό κίνδυνο. Ως αποτέλεσμα, προτείνεται δημοσιονομική διόρθωση της τάξης του 25% επί της ελεγχθείσας δαπάνης. Συγκεκριμένα, από το δείγμα των 7.799.298 ευρώ που είχαν δηλωθεί για δράσεις κατάρτισης και διά βίου μάθησης (upskilling), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά την επιστροφή 1.622.018,85 ευρώ. Εάν η Ελλάδα δεν παράσχει επαρκείς εξηγήσεις, το ποσό αυτό θα πρέπει να καλυφθεί από τον κρατικό προϋπολογισμό.

Επιπλέον, λόγω του συστημικού χαρακτήρα των παρατυπιών, η Επιτροπή ζητά να ελεγχθούν και συμβάσεις εκτός του αρχικού δείμματος. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η διαπίστωση των Βρυξελλών ότι σε όλους τους διαγωνισμούς που εξετάστηκαν εντοπίστηκαν προβληματικοί όροι, οι οποίοι ενδέχεται να περιόριζαν τον ελεύθερο ανταγωνισμό. Εάν οι ίδιες παρατυπίες επιβεβαιωθούν και σε άλλες συμβάσεις, το τελικό δημοσιονομικό αποτύπωμα ενδέχεται να αυξηθεί σημαντικά.

Αξιολόγηση Προγραμμάτων και Επόμενα Βήματα

Το τελικό πόρισμα αφορά τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου των δράσεων στα προγράμματα του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ESF+) με τίτλο «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή» και του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης (JTF) με τίτλο «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση». Η γενική αξιολόγηση των ελεγκτών αναφέρει ότι τα προγράμματα «λειτουργούν εν μέρει» και πως «απαιτούνται ουσιαστικές βελτιώσεις», σύμφωνα με την εβδομαδιαία ρυθμιστική και φορολογική επισκόπηση των πρόσφατων εξελίξεων.

Αν και οι ελληνικές αρχές ισχυρίστηκαν σε τεχνική συνάντηση ότι η δαπάνη για τις συγκεκριμένες δράσεις κατάρτισης του λογιστικού έτους 2024-2025 είχε αποσυρθεί, οι ελεγκτές δεν φάνηκαν να πείθονται. Παράλληλα, η Κομισιόν υπενθυμίζει στις εθνικές αρχές την υποχρέωσή τους να καταχωρούν τις υποθέσεις αυτές στο Σύστημα Διαχείρισης Παρατυπιών (IMS), στο πλαίσιο της ακτινογραφίας των δημοσίων δαπανών για την έρευνα και την υγεία.

Παρά το γεγονός ότι πρόκειται για το τελικό πόρισμα ελέγχου της Επιτροπής, αυτό δεν αποτελεί και την οριστική απόφαση. Η Ελλάδα έχει πλέον δύο επιλογές: είτε να αποδεχθεί τη δημοσιονομική διόρθωση του 25% και να επωμιστεί το κόστος από εθνικούς πόρους, είτε να αμφισβητήσει την έκταση της παρατυπίας προσκομίζοντας τα απαραίτητα στοιχεία και επιχειρήματα, με στόχο τη μείωση ή την ανατροπή του προστίμου.